Urbanizacja
Opracowanie pochodzi z Geografia CD

 1. Urbanizacja - definicja
 2. Płaszczyzny urbanizacji
 3. Przyczyny urbanizacji
 4. Rozwój miast
 5. Ciekawostki

1. Definicja

Urbanizacja to wielopłaszczyznowy proces polegający na przekształcaniu się ludności wiejskiej w miejską, rolniczej w nierolniczą, czemu towarzyszy wzrost liczby miast oraz obszaru przez nie zajmowanego.

2. Płaszczyzny urbanizacji:
 

- demograficzną (statystyczną) – obrazująca udział ludności zamieszkałej w miastach,
- zawodową – opartą na głównym źródle utrzymania,
- krajobrazową – opisującą wizerunek i zmiany wieś > miasto,
- kulturową – dotyczącą przejmowania wzorców zachowań typowych dla
ludności miejskiej, co może przejawiać się ujemnym przyrostem naturalnym
np. pas obszaru między Warszawą a Łodzią, gdzie stopa przyrostu
naturalnego wynosi od –3 do –1,5 promili.
Trzy ostatnie płaszczyzny urbanizacji określamy mianem urbanizacji wsi.

3. Przyczyny urbanizacji

Są różne w krajach słabo i wysoko gospodarczo rozwiniętych, co ma swoje potwierdzenie w poziomie urbanizacji poszczególnych krajów. W tych pierwszych wskaźnik urbanizacji wynosi ok. 38%, a ludność opuszcza przeludnioną, borykającą się z wieloma problemami wieś, głównie w poszukiwaniu pracy i lepszych warunków do życia. W krajach wysoko rozwiniętych ośrodki miejskie wchłaniają stopniowo tereny wiejskie, powiązane z nimi funkcjonalnie np. w zakresie dojazdów do pracy lub zaopatrzenia w żywność. Czasem większe wsi, w miarę rozwoju pozarolniczych miejsc pracy przekształcają się w miasta - w wielu krajach takim momentem narodzenia się miasta jest osiągnięcie przez wieś progu zaludnienia, ustalonego przez przepisy krajowe. W Niemczech jest to przykładowo próg 2000 osób, a w krajach skandynawskich - 200 osób.

Niekiedy mechanizm jest inny - tak jest w przypadku krajów, gdzie występuje nadurbanizacja, np. w Argentynie i innych krajach tzw. Ameryki Łacińskiej. Argentyna jest krajem średnio rozwiniętym gospodarczo o stosunkowo wysokim wskaźniku urbanizacji (89%). Przyczyną tego zjawiska jest niedorozwój sieci osadniczej, zwłaszcza wiejskiej, z powodów historycznych. Powstały tam wielkie gospodarstwa rolne typu latyfundialnego (przeciętne gospodarstwo rolne w Argentynie liczy 469 ha użytków rolnych - dla porównania w Etiopii - 1,3 ha).

4. Na znaczny rozwój miast istotny wpływ miały następujące czynniki:
 

1) wzrost wydajności pracy w rolnictwie, dzięki czemu nastąpiła reprodukcja rozszerzona kapitału na obszarach wiejskich, prowadząc tym samym do pogłębienia społecznego podziału pracy - tym samym powstało rzemiosło i handel (podstawa rozwoju miast w starożytności, średniowieczu i dalszych epokach aż do rewolucji przemysłowej drugiej połowy XVIII w.)

2) narodzenie się przemysłu, wymagającego koncentracji ludności w pobliżu tworzonych zakładów przemysłowych (pierwsze etapy koncentracji produkcji przemysłowej), pogłębienie tej tendencji w okresie narodzenia się fordyzmu (zastosowanie po raz pierwszy przez Henry'ego Forda taśmy produkcyjnej w przemyśle samochodowym)

3) rozwój nauki i kultury i wzrost znaczenia instytucji państwowych, wpływający na atrakcyjność miasta jako siedziby lokalizacji przedsiębiorstw usługowych i obiektów użyteczności publicznej ( np. administracja państwowa, służba zdrowia

Poziom urbanizacji zależy od rozwoju gospodarczego kraju. Im wyżej rozwinięte państwo tym poziom zurbanizowania jest większy (np. Japonia 78%, Niemcy 84%). W krajach wysoko rozwiniętych wzrasta zapotrzebowanie na ludzi zatrudnianych w trzecim sektorze czyli usługach, który szczególnie dynamicznie rozwija się w ośrodkach miejskich.

5. Ciekawostki

Definicje miast:
w Polsce – uzyskanie praw miejskich
w Rosji – liczba ludności powyżej 12 tys., z czego ponad 85% pracuje poza
rolnictwem
w Szwecji – 200 lub więcej mieszkańców, osiedle o zwartej zabudowie
Eksplozja urbanizacyjna – szybki rozwój miast i związany z nim wzrost ludności miejskiej, który został spowodowany zazwyczaj rozwojem przemysłu.
Przyczyny:
- zwiększona aktywność w sektorach handlu i usług (kraje w. r.) lub przemysłu (kraje s.r.)
- intensywne migracje ekonomiczne
- „rewolucja przemysłowa” XIX wieku – przejście z produkcji rzemieślniczej do wielkich manufaktur
- polityka państwa, np. kolonizacja „interioru” w Brazylii, industrializacja „za wszelką cenę” w krajach b. ZSRR, przymusowe przesiedlenia w Azji
- warunki klimatyczne, np. dla Australii „przydatne” okazały się tylko wybrzeża
 

Geografia CD to 492 strony,
39 rozdziałów,  70 podrozdziałów.
Płyta zawiera wszystko, co musisz wiedzieć nt. geografii w liceum.

Autor:
Educentrum Piotr Piekarzewski

* 629 opracowanych tematów.
* Testy, ściągi, artykuły.
* Omówione arkusze maturalne.
* Rozwiązania 100 najczęściej występujących zadań na maturze.

Sposoby płatności:

* Przelew (dostawa 0 zł)
* Pobranie pocztowe (dostawa 9 zł)
* Przekaz pocztowy (dostawa 0 zł)
* Karta kredytowa (dostawa 0 zł)

Darmowa dostawa w 24 godziny

Paczkę otrzymasz w ciągu 24 godzin od momentu zaksięgowania płatności. Jeżeli płacisz przelewem, przekazem pocztowym lub kartą kredytową przesyłkę masz za darmo. Jeżeli wolisz za repetytorium zapłacić przy odbiorze u listonosza dolicz 9 zł za dostawę.
 

Trwa promocja!
Inwestujesz: zł zamiast zł (cena po podwyżce)


Zamawiam Geografia CD: