|
Lodowce i lądolody
Opracowanie pochodzi z Geografia CD
1. Wstęp
2. Rodzaje lodowców i lądolodów
3. Formy glacjalne
4. Ruchy lodowca
1. Wstęp
Około 10% powierzchni naszej planety pokryte
jest lodem. W czasie trwania zlodowaceń lód i
niesiony przez niego materiał wyżłobiły formy,
które nawet dziś można z łatwością rozpoznać w
krajobrazie Ameryki Północnej i Eurazji.
2. Rodzaje lodowców i lądolodów
Lód lodowcowy powstaje powyżej
linii wiecznego śniegu. Na obszarach tych śnieg
prawie się nie roztapia, a kolejne opady
powodują jego nawarstwianie. Pod ciężarem
górnych warstw dolne warstwy śniegu zamieniają
się w ziarno lodowe, czyli firn, stad tez
obszary te noszą nazwę pól firnowych. Firn
obserwowany z daleka ma białe zabarwienie dzięki
obecnym w nim pęcherzykom powietrza. Dolne
warstwy lodowca staja się coraz ciemniejsze, lód
zawiera mniej pęcherzyków, a w niektórych
partiach znajduje się zamarznięta woda.
Naukowcy dzielą lodowce na lądolody i lodowce
górskie oraz swego rodzaju formę przejściową -
tzw. lodowce typu norweskiego. Lądolody
pokrywają wielkie obszary, zarówno góry, jak i
tereny nizinne. Obecnie lądolód obejmuje niemal
cala Grenlandie i cala Antarktydę, gdzie pokrywa
obszar 14 mln km2 i osiąga grubość 4,78 km.
Lodowce typu norweskiego tworzą rozlegle czasze
lodowe pokrywające szczytowe partie pasm
górskich i wieloma jęzorami schodzą w doliny.
Występują one w Norwegii, na Islandii, Nowej
Ziemi i w Patagonii.
- POLSKA
Lodowiec górski
jest znacznie mniejszą formą. Zajmuje on głęboką
nieckę położoną powyżej linii wiecznego śniegu,
zwana cyrkiem lodowcowym lub karem. W miejscu
tym następuje akumulacja opadów śniegu i ich
stopniowe przeobrażanie w firn i lód lodowcowy.
Nadmiar wytworzonego lodu jest niejako wyciskany
z pola firnowego i odprowadzany poniżej linii
wiecznego śniegu w postaci jęzora lodowcowego,
który spływa do miejsca, gdzie temperatura
pozwala na ustalenie się równowagi miedzy
ilością spływającego i topniejącego lodu.

Lodowiec
przemieszczając się w dół, powoduje
erozje podłoża skalnego. Jest również
odpowiedzialny za transport okruchów skalnych,
które odrywają się od ścian doliny w wyniku
wietrzenia mrozowego. Materiał skalny naniesiony
przez lodowiec nazywany jest moreną.
Okruchy
skalne spadające na brzeg lodowca, a także
wyrywane przez lód ze ścian dolin, tworzą wały
zwane moreną boczną. Gdy czoło lodowca pozostaje
w miejscu przez dłuższy czas, usypuje się przed
nim wał moreny czołowej. Cofający się lodowiec
pozostawia wytopiony z siebie materiał moreny
dennej.
3. Formy
glacjalne:
cyrk lodowcowy - niecka ze stromymi zboczami i płaskim dnem,
często wypełnione jeziorami
doliny U-
kształtne - zbocza dolin lodowcowych są
strome i wygładzone do pewnej wysokości, w
przekroju przypominają literę U; stromość zboczy
spowodowana jest intensywnym wietrzeniem
mechanicznym.
fiordy
- zatoki morskie powstałe przez zatopienie przez
morze potężnych dolin lodowcowych o głębokości
do 2 tys. metrów, które zostały wyorane przez
lodowiec spływający niegdyś z głównego pasma
górskiego Skandynawii.
mutony
- wygładzone i kopułowato zaokrąglone przez
lodowiec partie skal o łagodnym stoku od strony
nasuwania się lodowca i stromym, postrzępionym
od strony przeciwnej.
Ruchy masowe:

4 . Ruchy
lodowca:
transgresja
- jeżeli zasilanie przewyższa
topnienie, czoło posuwa się ku przodowi
postój - topnienie i zasilanie
równoważą się i lodowiec nie zmienia swojego
położenia
recesja - topnienie jest
większe niż zasilanie i następuje cofanie się
lodowca.
Zamawiając Geografia CD
otrzymasz:

Geografia CD to 492 strony,
39 rozdziałów, 70
podrozdziałów.
Płyta zawiera wszystko, co musisz wiedzieć nt.
geografii w liceum.
Autor:
Educentrum Piotr Piekarzewski
* 629
opracowanych tematów.
* Testy, ściągi, artykuły.
* Omówione
arkusze maturalne.
* Rozwiązania
100 najczęściej występujących zadań na maturze.
|
Cena |
Dostawa |
|
zł |
W
24 godziny |
Sposoby płatności:
* Przelew (dostawa 0 zł)
* Pobranie pocztowe (dostawa 9 zł)
* Przekaz pocztowy (dostawa 0 zł)
* Karta kredytowa (dostawa 0 zł)
Darmowa dostawa w 24 godziny
Paczkę otrzymasz w ciągu 24 godzin od momentu
zaksięgowania płatności. Jeżeli płacisz
przelewem, przekazem pocztowym lub kartą
kredytową przesyłkę masz za darmo. Jeżeli wolisz
za repetytorium zapłacić przy odbiorze u
listonosza dolicz 9 zł za dostawę.
Trwa promocja!
Inwestujesz: zł zamiast zł (cena po podwyżce)
Zamawiam Geografia CD:
* Wiem, że moja inwestycja
jest bezpieczna, ponieważ zgodnie z
gwarancją firmy Educentrum mogę w ciągu 30 dni odzyskać zainwestować
pieniądze. |